خبرنگارروستا

ضرورت های مسکن مهر در اجرا
نویسنده : همت الله شکری اطاقسرا - ساعت ٢:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۱٠/٢۳
 

این هم مصاحبه من با رئس سازمان ملی زمین ومسکن کشور است که می خوانید:

مجری مسکن مهر کشور تأکید کرد:

ضرورت های مسکن مهر در اجرا

همت الله شکری اطاقسرا

اجرای هر طرحی در هر مقطعی با ضرورت هایی همراه است که اگر این ضرورت ها رعایت نگردد، طرح با مشکل مواجه می شود. طرح مسکن مهر از جمله طرح های ملی است که در اجرا باید آن را با ضرورت هایش دید و بی توجهی به آنها موجب توقف و یا کندی طرح می شود. مردم، مسئولین و کارشناسان سه ضلع اصلی طرح مسکن مهر هستند. برای اطلاع از وضعیت همکاری اضلاع مسکن مهر با مهندس احمد مهرآبادی مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن وزارت مسکن و شهرسازی و مجری مسکن مهر به گفتگو پرداختیم.

قبل از هر چیز بگویید که چطور شد سازمان ملی زمین و مسکن مجری مسکن مهر شد و عملکرد این سازمان در 30 سال پس از انقلاب چگونه بود؟

زمین یک عامل تولید طبیعی و محل سکونت و استقرار فعالیت های اقتصادی و اجتماعی و سرمایه ملی
انسان هاست.

بهینه سازی بهره گیری از زمین به گونه ای که تضمین کننده کارآیی اقتصادی، عدالت اجتماعی و حفظ محیط زیست گردد، شرط توسعه پایدار جامعه است. از آنجا که این عامل تولید قابل جا به جایی و به این معنی قابل باز تولید نیست، و برای مالکان خصوصی آن ایجاد انحصار و در نتیجه رانت گیری مضر برای توسعه اقتصادی می کند، به علاوه عمران و احداث بسیاری از کاربری ها در آن خصلت اجتماعی دارد، در نتیجه دخالت بخش دولتی در بازار زمین برای عرضه زمین کافی برای کاربری های گوناگون، در مکان و زمان لازم و به بهای مناسب برای فعالان اقتصادی تأمین مسکن و اکثریت جامعه، ضرورت می یابد.

سازمان ملی زمین و مسکن با توجه به مراتب فوق و وظایف ناشی از قوانین و مقررات عام و خاص مورد عمل و با عنایت به تکالیف مقرر در «قانون برنامه چهارم توسعه» و «قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن» و «سیاست های کلی نظام در بخش مسکن» و «سند چشم انداز بیست ساله» فعالیت می نماید.

در حال حاضر این سازمان علاوه بر انجام تکالیف قانونی پیش بینی شده شامل تأمین اراضی مورد نیاز مسکن گروه های هدف و تأمین بخشی از اراضی مورد نیاز خدمات عمومی، اعمال و تثبیت مالکیت دولت برروی اراضی موات و ملی و دولتی در محدوده شهرها و شهرک ها، عهده دار اجرای سیاست ها و فعالیت های مصوب دولت و وزارت مسکن و شهرسازی می باشد.

به عبارتی وظایف این سازمان در چند بخش خلاصه می شود؟

در 5 بخش استیجاری، انبوه سازی مشارکتی، آماده سازی زمین، احداث مساجد و پروژه های ویژه وظایف سازمان گنجانده شده است.

عملکرد شما در این بخش ها چگونه بود؟

سازمان ملی زمین و مسکن طی سی سال گذشته جمعاً 94630 هکتار زمین در مناطق شهری واگذار نموده که 51 درصد آن مسکونی و 49 درصد غیر مسکونی بوده است.به طور متوسط 32 درصد از واگذاری های زمین توسط سازمان ملی زمین و مسکن به لحاظ تعداد واحد مسکونی، به صورت انفرادی و 68 درصد آنها به صورت انبوه سازی اعم از تعاونی و غیره بوده است. این نسبت ها در مورد مساحت اراضی واگذار شده به ترتیب به 55 و 45 درصد می باشد.شاخص متوسط مساحت زمین اختصاص داده شده به یک واحد مسکونی به عنوان شاخص استفاده بهینه از زمین یا میزان بهره وری از زمین طی سی سال گذشته مرتباً رو به کاهش بوده به شکلی که در دهه اول متوسط مساحت زمین اختصاص داده شده به یک واحد مسکونی 255 مترمربع بوده که این رقم در سال های 84 الی 86 به 86 مترمربع کاهش یافته است.در طول سال های بعد از پیروزی انقلاب جمعاً بیش از 1582 هکتار زمین مسکونی به بیش از 103 هزار نفر از اقشار ویژه واگذار شده که سهم خانواده شهدا 40/24 درصد، سهم جانبازان 23/30 درصد و سهم آزادگان 07/31 درصد بوده است.

در تولید مسکن وضعیت و عملکرد را چگونه ارزیابی می کنید؟

در برنامه دوم توسعه جمهوری اسلامی ایران که به سال های 1374 تا 1378 باز می گردد به منظور ترویج ساخت مسکن طبق الگوی مصرف مسکن و الگوسازی برای ساخت مسکن کوچک پیش بینی شده بود که وزارت مسکن و شهرسازی به نمایندگی دولت بستر لازم را جهت احداث مسکن کوچک و ارزان قیمت فراهم نماید که حاصل آن تولید مسکن اجتماعی و مسکن حمایتی بود. در این راستا در طول برنامه دوم تعداد 76 هزار واحد مسکونی در 25 استان احداث گردید .اما قبل از آن با متذکر شوم که مسکن اجتماعی به واحدهای مسکونی با مساحت کمتر از الگوی مصرف مسکن (به طور متوسط 50 مترمربع) اطلاق می گردد که علاوه بر تأمین بخشی از کمک سود مورد انتظار سیستم بانکی در مرحله واگذاری به متقاضیان، حدود 20 درصد از سرمایه اولیه احداث آن نیز توسط دولت تأمین می گردید. در این راستا نزدیک به 11 هزار واحد مسکونی اجتماعی تولید گردید که با پایان دوره برنامه دوم و تصویب قانون تشویق احداث و عرضه واحدهای مسکونی استیجاری در قالب این قانون ادامه یافت.مسکن حمایتی به واحدهایی با مساحتی معادل الگوی مصرف مسکن (متوسط 75 مترمربع) گفته می شد که حمایت دولت از آن، با پرداخت بخشی از سود تسهیلات بانکی شکل می گرفت.

وضعیت ساخت مسکن استیجاری که منتقدانی هم داشته و دارد، چگونه است؟

در انبوه سازی مشارکتی که از سال 1371 تا 1386 با مشارکت بخش خصوصی از طرق مختلف به اجرا گذاشته شد، جمعاً عملیات ساختمانی 975 پروژه با ظرفیت بیش از 82 هزار واحد مسکونی به اجرا گردید که عملیات ساخت 819 پروژه با گنجایش نزدیک به 60 هزار واحد مسکونی تکمیل شده و عملیات ساخت مابقی نیز ادامه دارد. در این طرح آورده سازمان ملی زمین و مسکن، زمین به علاوه هزینه های طراحی و آورده شریک هزینه های ساخت می باشد.از آنجا که سیستم بانکی به تکالیف قانونی خود عمل ننمود و تنها کمتر از 10 درصد منابع اجرای این طرح را فراهم کرد به منظور تأمین منابع مورد نیاز در مرحله اول از منابع داخلی سازمان ملی زمین و مسکن و در مرحله بعد از منابع بخش خصوصی استفاده گردید. همچنین در اجرای مصوبات سفرهای استانی هیأت محترم دولت تاکنون در 10 استان جمعاً 29 پروژه با ظرفیت 3271 واحد مسکونی تعریف گردیده که عملیات ساختمانی آن در دست اجرا می باشد.طی 30 سال گذشته از زمین تخصیص و واگذار شده برای احداث مسکن به میزان 000/900/2 واحد مسکونی 68 درصد به انبوه سازان اعم از تعاونی و ... و 32 درصد به صورت انفرادی واگذار شده است.

و حالا متصدی مسکن مهر شدید چرا؟

مسئولان در اجرای مسکن مهر با بررسی های کارشناسی این تصمیم را گرفتند. در طرح مسکن مهر حذف قیمت زمین، اصلی ترین هدف بوده و می باشد. در کشور متصدی واگذاری زمین همان طور که گفته شد طبق قانون، سازمان ملی زمین و مسکن است. برای اجرای سریع تر طرح مسکن مهر تصمیم گرفته شد که با مدیریت وزیر مسکن و شهرسازی کارها به سازمان ملی زمین و مسکن داده شود زیرا با واگذاری زمین از سوی این سازمان، سایر مراحل طبق برنامه پیش خواهد رفت. در حال حاضر غیر از کلان شهرها در بقیه شهرهای کشور تا جمعیت شهری 25 هزار نفر زیر مجموعه سازمان ملی زمین و مسکن در طرح مسکن مهر هستند که 70 درصد متقاضیان را تشکیل می دهد.

مسکن مهر به سرانجام می رسد؟

متقاضی، کارشناس و مسئولان سه ضلع این طرح هستند که در صورت همکاری و همراهی یکدیگر این طرح زودتر به نتیجه می رسد ضمن اینکه باید توجه داشت، مقوله مسکن و ساخت و ساز حجم وسیعی که دولت در نظر دارد، دو ساله تمام نمی شود که الان بعد از گذشت دو سال انتظار داشته باشیم مشکل مسکن حل شده و ساخت مسکن مهر تمام شده باشد. مسکن مهر در ابتدای راهش با مشکلاتی همراه بود که در ادامه شناسایی شده و در حال حاضر به طور جدی در صدد رفع آن هستیم. یکی از این مشکلات تعاونی هایی بودند که فقط تشکیل شدند ولی هیچ اقدامی انجام ندادند. اینها موجب دلسردی متقاضیان مسکن مهر شدند. در کنار این افراد تعاونی هایی هم هستند که بسیار فعالند که دولت حمایت همه جانبه ای از آنها دارد. ما تا پایان آبان ماه تعاونی های مسکن مهر دسته اول مهلت داده بودیم و در حال حاضر در حال حذف آنها و ساماندهی اعضای تعاونی های دسته اول در قالب گروه های سه الی چهار نفره و واگذاری زمین به آنها هستیم.

کارشناسان به این شیوه کاری در طرح مسکن مهر هم نقد دارند و معتقدند گروه های سه نفره یا چهار نفره چاره کار نیست زیرا این افراد هم به دلیل ناآشنایی در ساخت و ساز فقط زمین را می گیرند و رهایش می کنند؟

این گونه نخواهد بود. ما بعد از عقد تفاهم نامه و قرارداد با این گروه ها، آنها را به انبوه سازان معرفی کرده و انبوه سازان هستند که خانه های مسکن مهر را می سازند.

خوب، انبوه سازی که برایش صرفه اقتصادی نباشد کار نمی کند و اگر هم کار کند تا جایی که پول باشد می سازد و می رود؟

البته قرار نیست که ما خانه های مسکن مهر را با گران ترین کالاها و بسیار لوکس بسازیم. در طرح مسکن مهر با افرادی که خانه های لوکس می خواهند، کاری نداریم. در این طرح خانه هایی ساخته و تحویل می شود که حداقل ها را مطابق استاندارد داشته باشد ضمن اینکه انبوه سازان با ما قرارداد می بندند و طبق قانون در سه مرحله و در مرحله اول 40 درصد، مرحله دوم 40 درصد و در مرحله پایانی 20 درصد پولشان را می گیرند. سودی که انبوه ساز در این طرح می برد مطابق با قوانین و مقررات جاری در ساخت و ساز کشور است که مکتوب موجود است.

اگر انبوه ساز از کالا بزند، نظارتی وجود دارد؟

انبوه ساز هرگز چنین فکری نمی کند که بخواهد آن را اجرا کند. انبوه سازان اعتبار خود را فدای پول نمی کنند زیرا آنها می خواهند باشند و کار کنند. آن هم در طرح مسکن مهر که ساخت و سازها توسط مجریان دولتی و غیردولتی به شدت کنترل می شود. در حقیقت طرح مسکن مهر فضای دیگری برای اثبات شایستگی های انبوه سازان ایرانی است به همین دلیل هم آنها با شناخت دقیق اوضاع اقتصادی و مسکن کشور برای همکاری با این طرح ملی اعلام آمادگی کردند.

بالاخره در طرح مسکن مهر قرار است هر متقاضی با چه آورده ای صاحب خانه شود؟

متقاضی با آورده بین 8 تا 10 میلیون تومان به نسبت شهری که در آن ساکن است، صاحب خانه می شود.

می توانید دلیل انصراف بعضی از متقاضیان مسکن مهر را به طور شفاف بیان کنید؟

علت انصراف ها یکی توان مالی ضعیف متقاضیان بود که این افراد شناسایی شده و برایشان برنامه داریم. دیگری زمان بر شدن واگذاری زمین و تعلل تعاونی هایی بود که گفته شد.

وضعیت مسکن مهر در کلان شهرها چندان مناسب نیست. شما و شرکت عمران شهرهای جدید به عنوان متولی مسکن مهر در این شهرها تلاش کردید شهرک های اقماری در حاشیه کلان شهرها احداث کرده و متقاضیان را به آنجا ببرید. که در این خصوص چند نکته مهم حائز اهمیت است؛ اول دوری راه، دوم نبودن وسایل حمل و نقل مناسب، سوم فراهم نبودن بستر مناسب زیر ساخت ها و ... که اگر بخواهیم بشماریم زیاد است به راستی کدام مقام مسئولی حاضر به سکونت در این شهرهاست که از متقاضیان می خواهید در شهرهای جدید ساکن شوند؟

من نمی خواهم در کار همکارانم دخالت کنم و پاسخ این سؤال را همکارانم در بخش های دیگر باید بدهند. اما قبول دارم که باید در شهرهای جدید زیر ساخت ها فراهم شود و بعد از فراهم کردن امکانات لازم شهرهای جدید را راه اندازی کنیم تا انگیزه برای سکونت در این شهرها باشد. البته این بستر فراهم است که اگر تعاونی های مسکن مهر در کلان شهرها خواستند زمینی را خریداری کنند این کار را بکنند و در مراحل ساخت و ساز از تسهیلات مسکن مهر استفاده کنند. ضمن اینکه باید تعاونی مسکن ادارات نیز تقویت شوند.

هرچند که آمارهای مسکن مهر هر روز در حال تغییر و تحول است اما تا 20 آذر ماه چه تعداد مسکن مهر آماده تحویل است؟

در طی دو سال گذشته همه تلاش ها برای رفع موانع سر راه مسکن مهر بود الان کارها به سرعت پیش می رود و همان طور که گفتید هر روز آمارها تغییر می کند اما تا این تاریخ 12500 واحد آماده ساخت است و 43961 واحد اسکلت و سقف زدند، 16091 واحد سفت کاری را تمام کردند و 5641 واحد نازک کاری را به پایان رساندند. این آمار غیر از کلان شهرها و شهرهای زیر 25 هزار نفر است که بنیاد مسکن متولی ساخت مسکن مهر آن است.

پیشتازان مسکن مهر کدام استان ها هستند؟

استان های مرکزی، هرمزگان، اردبیل، آذربایجان غربی، خراسان جنوبی، شمالی و قم در این عرصه پیشتاز هستند. البته در بقیه استان ها کارها به طور جدی پیگیری می شود.

اما شما در برخی از استان ها اصلا زمین دولتی ندارید و در طرح مسکن مهر با مشکل زمین مواجه اید؟

در این استان ها با همکاری وزارت جهاد کشاورزی و اعتبارات مالی ویژه مشکل به زودی مرتفع می گردد اما تلاش در جهت تهاتر با معارض یا مالک است و اگر میسر نشد خرید زمین و تغییر کاربری مد نظر است.

در برخی از شهرها زمین هایی را به برخی نهادها و ارگان ها دادید که بدون هیچ استفاده ای مانده است با این قبیل زمین ها چکار می کنید؟

این ارگان ها طبق دستور رئیس جمهوری موظف به باز گرداندن زمین ها شدند و در کلان شهرها این زمین ها به مسکن مهر اختصاص می یابد.

مسکن مهر چگونه و کی شتاب قابل قبولی خواهد گرفت؟

آن بخش که سهم دولت است بدون لحظه ای درنگ در حال انجام است از سوی دیگر همکاری و پیگیری های متقاضیان نقش مهمی دارد. متأسفانه الان درخصوص فعالیت های مسکن مهر اطلاع رسانی کم است و اگر رسانه ها همکاری کنند و متقاضیان بیایند، مطمئن باشید مسکن مهر امروز با شرایط مسکن مهر پایان سال اصلاً قابل مقایسه نخواهد بود ولی اگر هر کس در خانه بنشیند و اقدامی نکند تلاش های دولت کم اثر خواهد بود.

 


 
comment نظرات ()